Fren Balatası Nedir? Ne Zaman Değiştirilmeli?

02.02.2022
Paylaş:

‘Fren balatası nedir?’ sorusu, motorlu araçlarda tekerlek sistemine bağlı olarak yavaşlama ve durmayı kolaylaştırmak için tasarlanan fren mekanizmasının bir parçasıdır şeklinde cevaplanabilir. Araç kullanırken sürekli dur-kalk şeklinde ilerlemek, gereksiz yere fren pedalına basılması gibi durumlar fren balatası ömrünü azaltabilir. Periyodik kontrol ve bakımlarla aşınmış olan fren balataları değiştirilerek güvenli bir sürüş deneyimi sağlanabilir. 

Fren Balatası Nedir? 


Fren balatası, hareket halindeki motorlu taşıtların yavaşlamasını sağlayan kuvveti pedal vasıtası ile tekerleklerdeki balatalara ileten parçalardır. Araç kullanırken hızınızı yavaşlatmanız gerektiğinde fren sistemini kullanırsınız. Fren pedalına bastığınızda balatalar kampanaya sürtünür ve aracın yavaşlamasını sağlar. 

Motorlu araçlarda güvenli bir seyahat denildiğinde ilk akla gelen fren sisteminin verimli çalışmasında kilit rol oynar. Çelik destek plakalarından oluşur. Fren balatasının düzenli olarak kontrolünün yapılması gerekir.   

 
Fren Balatası Ne İşe Yarar? 


Araç hızının azaltılmasına ihtiyaç duyulan durumlarda fren sisteminin bir parçası olarak, fren balatası devreye girer. Araç sürücüleri hızlarını yavaşlatmak istediklerinde fren pedalına basar. Tekerleklere uygulanan baskı sayesinde disklerin sıkışması sağlanır. Bu kampanaların dönmesini engeller; aracın yavaşlaması ya da durması sağlanır. 


Fren Balatası Ne Zaman Değiştirilmeli? 


Fren balatası ne zaman değişir sorusunun cevabı, fren sisteminin nasıl kullanıldığı ile direkt olarak ilgilidir. Fren pedalına sık basılması, gereksiz kullanımı, yokuşlu yollarda sıklıkla araç kullanımı gibi durumlar balataların normalden daha hızlı aşınmasına neden olabilir. Bu nedenle fren balatalarının 2-3 ayda bir düzenli olarak kontrol edilmesi gözden kaçırılmaması gereken bir noktadır. 


Fren balataları güvenli bir sürüş için en kritik parçalardandır. Bu parçada meydana gelen aşınma dolayısıyla görevini yerine getirememesi fren sisteminin sağlıklı çalışmadığı anlamına gelir. Aracınızda frenin verimli çalışmaması ise güvenle seyahat etmenizin önünde engel oluşturan bir durumdur. Araç sürücüleri fren pedalına her bastığında sürtünmeden dolayı ısı meydana gelir. Bu durum da fren balatalarının oluşan ısıya bağlı olarak aşınmasına neden olur. Balatada kullanılan malzemelerin kalitesi de değişim zamanı üzerinde etkili olabilen değişkenlerden birisidir. Sık frene basılmasıyla yüksek ısıya maruz kalan balatalar kullanım koşullarına bağlı olarak bir süre sonra görevini yerine getiremez hale gelir. Frene basıldığında gıcırtı şeklinde bir ses geliyorsa, bu ses fren balatalarının değişim zamanının geldiğini haber verir. 


Fren Balatası Bittiği Nasıl Anlaşılır? 


Fren balatalarının görevini yapamaması hayati sorunlara yol açabildiğinden araba üreticileri, sürücüleri uyarmak adına metal küçük kıllar kullanır. Örneğin fren pedalına basıldığında balatadaki deformasyon nedeniyle metalik bir ses duyulabilir. Fren balatası olası bir aşınma durumunda ön uyarı olarak metal gıcırtı sesi verir.


Disklerden gelen gıcırtı sesinin dışında, balatanın incelmesi ve frenin kavramasının düşük olması da balatalarda sorun olduğuna işaret eden göstergelerdir. Balata kalınlığını düzenli olarak kontrol ettiğinizde 3 mm’den düşük rakamlar fren balatasının bittiği anlamına gelir. Fren balatalarının bittiğini gösteren başka bir işaret ise fren pedalının etkisinin azalmasıdır. Trafikte yavaşlamanız gereken anlarda ya da park etmek için durduğunuzda fren pedalına daha kuvvetli basıyorsanız bu da balatanın bittiğine dair bir veri olabilir. Fren balatalarının aşırı derecede yıpranması, tamirinde yüksek maliyetler çıkarmasının yanı sıra ölümcül kazalara da sebep olabilir. Motorlu araçlarda emniyetli bir biçimde seyahat edebilmek için fren sisteminin verimli çalışması gerekir. Mekanizmanın çalışmasını etkileyen herhangi bir arıza hayati öneme sahip ciddi sonuçlar doğurabilir. Güvenlik açısından fren balataları belirli aralıklarla kontrol edilmelidir.

 

Fren Balatası Ömrü Ne Kadardır? 


Fren balata ömrü, sürücülerin kullanım tarzı ve balata malzemesine göre değişkenlik gösterir. Aracınızı uzun süreli ve sık olarak kullanıyorsanız, durma ve yavaşlama gibi durumlar için fren sistemini kullanmanız mecburidir. Aracın uzun süreli özellikle dur- kalk tarzı kullanımı da balatanın daha çabuk yıpranması demektir. 


Özellikle büyük şehirde yaşıyorsanız, sürekli trafik yoğunluğuna maruz kalmanız söz konusu olabilir. Trafiğin ağır aksak ilerlediği durumlarda dur - kalk şeklinde yol kat etmek zorunda kalabilirsiniz. Bu durum balatalara çok daha fazla yük binmesi anlamına gelir. Sürücünün araç kullanım stili de balatanın ömrüne etki edebilir. Örneğin ani freni sık kullanan bir sürücünün bu davranışı da olumsuz kullanıma bir örnek olabilir. Araç kullanırken ani şekilde hızlanma ya da yavaşlama durumlarında da fren sisteminin kullanımı balataları yıpratabilir. Gereksiz fren pedalına sıklıkla basılması da balataların ömrünün kısalması için bir sebep oluşturabilir.

 Sıkça Sorulan Sorular

Fren balatası kaç km’de bir değişmeli? 

Fren balatası kaç km’de değişir sorusu için net bir yanıt olmamakla birlikte kullanım koşullarına bağlıdır. Normal koşullarda yani gereksiz fren kullanımının olmadığı, sürekli yokuşlu yollarda aracın kullanımı gibi durumlar dışında ortalama 40 ile 50 bin km civarında değişimi gerekir. Ancak bu km sayısı, aracın fren sisteminin verimli kullanılmaması durumunda kısalabilir. 

Fren balatasının size verdiği ipuçlarını değerlendirerek değişim zamanının gelip gelmediğini anlayabilirsiniz. Balatalar aşırı fren kullanımına bağlı olarak inceldiyse ve bu durum tekerlek üzerinden kolayca görülebiliyorsa değişim için beklememek gerekir. Aracınızı kullanırken fren sisteminin yeterince etkili olmadığını gözlemliyorsanız vakit kaybetmeden değişim yapmalısınız. Aksi durumda fren diskindeki tamir maliyetleri de size olumsuz olarak yansıyabilir. Aşınmış balatalar zayıf fren mekanizması anlamına gelir. Ani fren yapmanız gereken durumlarda fren sisteminin yeterince verimli çalışmaması trajik sonuçlara yol açabilir. 


Fren Balatası Yanarsa Ne Olur? 

Fren pedalına basıldığında oluşan ısının neden olduğu reaksiyon sonrasında çeşitli gazların ortaya çıkması söz konusudur. Ortaya çıkan gazlar yanık kokusuna neden olabilir. Balatalar bu durumda yanmayı sürdürmese de potansiyel tehlikelere davetiye çıkarabilir. Eski fren balataları çıkartılarak yenisi ile değiştirilmelidir. 


Fren balata ömrü nasıl uzatılır? 

Fren balatalarının ömrünü uzatmanın yolu fren sistemini verimli kullanmaktan geçer. İyi bir sürücünün kullandığı araçta ortalama olarak 60 bin km’ye kadar balatanın ömrünün olduğunu söylemek mümkün. Ancak aracınızla seyrederken takip mesafesini iyi ayarlamak ve trafik akışına uygun araba kullanmak gibi noktalara dikkat ederseniz fren balata ömrünü uzatabilirsiniz.

Agresif bir tarzda sürüş çoğu zaman fren balatalarının beklenilenden erken sürede aşınması demektir. Ani frene gerek kalmayacak şekilde trafik düzenine uygun biçimde hızınızı ayarlayarak fren balatasının ömrünü artırabilirsiniz.